İcra Takibi Çek Tazminatı Ne Kadar, Nasıl İstenir 2026?

İcra Takibi Çek Tazminatı Nedir Ne Kadardır? Çek tazminatı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında düzenlenmiştir. Buna göre çekin karşılıksız çıkması veya çekle yapılan icra takibine karşı kişiler yargı yoluna gidebilirler. Çek veya senetlerle ortaya çıkan bir borç ilişkisinde, borçlunun ödeme yapmaması halinde icra takibi başlatılabilmektedir. Bunun yanı sıra, çek ve senetler aracılığıyla başlatılan haksız icra takipleri içinde kişiler için yargı yolu açıktır.

Çek ve senetlere karşı icra takibi ilamlı veya ilamsız olmak üzere iki farklı şekilde yapılabilir. Şayet kişi haksız nedenle bir icra takibi başlatmışsa, borçlunun itiraz etmesi üzerine tazminat alınabilir. Kanunlarımızda bu durum için alacaklıların ödemesi gerken oranlar düzenlenmiştir.

Çek Tazminatı Nedir?

İcra takibinde çek tazminatı, hukuk sistemimiz içinde Türk Ticaret Kanunu kapsamında düzenlenmiştir. Çek ile karşılığı tamamen veya kısmen bulunmayan bir çek için, çekin karşılıksız kısmına %10 bedel ödemek zorundadır. Bu tazminatın ödenmesi için borçlu sayılan kişinin iddiasında haklı olması ve yasal süreler içinde yargı yoluna başvurmuş olması gerekmektedir. Çek hamilinin çeki ödememesinden dolayı ortaya çıkan zarar tazmin edilebilmektedir.

Karşılıksız çek için çek tazminat oranı hakkında düzenleme 6102 sayılı kanunda düzenlenmiştir. Buna göre;

Karşılığı kısmen veya tamamen bulunmayan çek için karşılıksız çıkan %10’luk kısmı
Çek yüzünden hamilin uğradığı zararın tazmini

Çeki karşılıksız olarak düzenleyen kişi tarafından ödenmektedir. Senet veya çekin vadesi içinde ödenmemesi halinde alacaklı için icra takibi yapma hakkı tanınmıştır. Çek için başlatılan icra takibi için borçlunun hukuki açıdan itiraz hakkı bulunmaktadır.

Çek İçin İcra Takibi Nasıl Yapılır?

Kambiyo senetleri içinde yer alan çekin ödenmemesi ya da karşılıksız çıkması halinde icra takibi yapılması mümkündür. Söz konusu çekin kanunlara uygun olarak düzenlenmiş olması ve ibraz tarihinin bulunması bu takipler için oldukça önemlidir. Çek için icra takibi başlatılmadan önce banka tarafından düzenleyene ihtar çekilmektedir. 7 gün içinde gecikme faizi ile banka tarafından çekin hamili adına açılan hesaba bedel yatırılması gerekir. Şayet bu bedel yatırılmadığı takdirde çek hamili icra takibi başlatabilir.

Çek için bu unsurlara göre başlatılan icra takibi ilamsız icra takibi olarak değerlendirilmektedir. Kambiyo senetleri için kanunlarımızda farklı haciz yolu belirtilmiştir. İcra takibi çek tazminatı için söz konusu çekin belirli şartlara göre düzenlenmiş olması gerekmektedir.

Karşılıksız Çek İçin Hangi Davalar Açılabilir?

Çekin karşılıksız çıkması halinde çekin yasal hamili tarafından farklı yollara başvurulabilir. Karşılıksız çek için hamilin başvurabileceği yöntemler;

Çekin ödenmemiş bedeli talep edebilir
Çekin ibraz gününden itibaren başlayan temerrüt faizi talep edebilir
İhbarname ve diğer çekin ödenmesine ilişkin yapılan masraflar talep edilebilir
Çek bedelinin en fazla %3’ü kadar komisyon ücreti istenebilir

Kısmen veya tamamen ödenmeyen karşılıksız çek için ödenmemiş bedelin %10 kadarı borçlu tarafından ödenmek zorundadır.

İcra Takibi Çek Tazminatı Ne Kadar?

İcra Takibi Çek Tazminatı, TTK’nın 783/3 maddesine göre “Muhatap nezdinde karşılığı kısmen veya tamamen bulunmayan bir çek düzenleyen kişi, çekin karşılıksız kalan bedelinin %10’unu ödemekle yükümlü olduktan başka, çek hamilin çekin ödenmemesinden uğradığı zararı da tazmin eder.”

İcra Takibi Çek Tazminatı, 6762 sayılı TTK’nun 695/3 maddesince %5 olan çek tazminatı oranı 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 783/3. maddesince % 10’a çıkarılmıştır.

Çek tazminatı için icra takibi nasıl başlatılır?

Çek tazminatı, çekin karşılıksız çıkması hâlinde alacaklının talep edebileceği ek bir alacaktır. Çek tazminatı için icra takibi başlatmak oldukça hızlı ve pratiktir. Alacaklı önce çeki bankaya ibraz eder, banka karşılıksız kaşesi vurur veya “karşılıksızdır işlemi yapılmıştır” belgesi düzenler. Bu belgeyle birlikte alacaklı icra dairesine gidip kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatabilir. Takip talebinde çek bedeli, faiz, masraf ve %10 oranındaki çek tazminatı açıkça belirtilir. İcra müdürlüğü borçluya 10 günlük ödeme emri gönderir; borçlu ödeme yapmazsa haciz işlemlerine geçilir. Çek tazminatı, çekin karşılıksız çıkmasıyla doğrudan talep edilebildiği için dava açmaya gerek kalmadan icra yoluyla tahsil edilebilir.

İcra Takibi Çek Tazminatı Ne Kadar, Nasıl İstenir 2026? ne kadardır?

5941 sayılı Çek Kanunu’nun 5. maddesine göre karşılıksız çek düzenleyen kişi, çek bedelinin %10’u oranında çek tazminatı ödemek zorundadır. Bu tazminat hem ceza niteliğinde hem de alacaklının zararını telafi için düzenlenmiştir. Örneğin 100.000 TL’lik bir çek karşılıksız çıkarsa alınabilecek çek tazminatı 10.000 TL’dir. Bu tutar, icra takibinde çek bedeline ek olarak talep edilir. Çek tazminatı ayrıca faiz, masraf, zarar tazmini gibi kalemlerden bağımsızdır; karşılıksız işlem yapılmış olması tek başına tazminat hakkı doğurur. Borçlu bu tazminatı ödemediği takdirde icra dosyası hacze dönüşür.

Çek tazminatı hangi hallerde talep edilir?

Çek tazminatı, çekin ibraz süresi içinde bankaya sunulmuş olmasına rağmen tam veya kısmi karşılıksız kalması hâlinde talep edilebilir. Bankanın “karşılıksızdır” işlemi yapmış olması tazminat için yeterlidir; ayrıca alacaklının zarara uğradığını ispatlamasına gerek yoktur. Çek tazminatı şu durumlarda uygulanır:

Çek tamamen karşılıksız çıkarsa,

Çek kısmen ödenip kalan kısmı için yetersiz bakiye varsa,

Çeki düzenleyen kişi kötü niyetle ödeme yapmıyorsa.

Bu tazminat, hem icra takibiyle hem de alacak davasıyla talep edilebilir. Tazminat istemi çekin asli borcundan bağımsız olarak her zaman mümkündür.

Çekte %10 tazminat nasıl hesaplanır?

Çek tazminatı, çek bedelinin yüzde 10’u üzerinden hesaplanır. Hesaplama oldukça basittir:

Tazminat = Çek Bedeli x %10

Örneğin:

Çek bedeli 40.000 TL → Tazminat 4.000 TL

Çek bedeli 125.000 TL → Tazminat 12.500 TL

Bu tazminat icra takibinde çek bedelinin yanına eklenir ve borçluya tek kalemde tahsil edilir. Tazminat tutarı faiz hesaplamasına dahil edilmez; ancak tahsil edilmediği takdirde icra dosyası faize tabi olur. Borçlunun “kasıt yoktu” veya “ticari zorluk yaşadım” şeklindeki savunmaları tazminatı ortadan kaldırmaz. Kanun bu tazminatı objektif bir yükümlülük olarak düzenlemiştir.

Çek tazminatı için dava mı icra mı açılır?

Çek tazminatı talep etmek için alacaklının dava açmasına gerek yoktur; en hızlı ve etkili yöntem icra takibi başlatmaktır. Kambiyo senetlerine özgü icra takibinde hem çek bedeli hem faiz hem de %10 çek tazminatı aynı dosya içinde talep edilebilir. Bu yöntem hem hızlıdır hem de borçlunun itiraz hakkı sınırlıdır. Ancak borçlu ödeme yapmaz veya itiraz ederse alacaklı, itirazın kaldırılması yoluna gidebilir. Alternatif olarak alacaklı çek tazminatı için alacak davası da açabilir; fakat dava süreci uzun olduğundan pratikte icra takibi tercih edilir.

YASAL DÜZENLEME: İcra Takibi Çek Tazminatı Ne Kadar, Nasıl İstenir 2026?

Çek ile ilgili yapılan yasal düzenlemde 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Vade” başlıklı 707. maddesinde; “Çek, görüldüğünde ödenir. Buna aykırı her hangi bir kayıt yazılmamış hükmündedir. Keşide günü olarak gösterilen günden önce ödenmek için ibraz olunan bir çek ibraz günü ödenir.” denilmekte;

708. maddesinde de “Ödeme İçin İbraz” başlığı altında; “Bir çek, keşide edildiği yerde ödenecekse on gün; keşide edildiği yerden başka bir yerde ödenecekse bir ay içinde muhataba ibraz edilmelidir. Ödeneceği memleketten başka bir memlekette keşide edilen çek, keşide yeri ile ödeme yeri aynı kıtada ise bir ay ve ayrı ayrı kıtalarda ise üç ay içinde muhataba ibraz edilmelidir.

Bu bakımdan, bir Avrupa memleketinde çekilip ve Akdeniz’de sahili bulunan bir memlekette ödenecek olan ve bilmukabele Akdeniz’de sahili olan bir memlekette çekilip bir Avrupa memleketinde ödenmesi lazım gelen çekler aynı kıtada keşide edilmiş ve ödenmesi şart kılınmış sayılır.

Yukarda yazılı müddetler, çekte keşide günü olarak gösterilen tarihten itibaren işler.” hükmü yer almaktadır. Aynı Kanun’un “Çekten Cayma” başlıklı 711. maddesi uyarınca; “Çekten cayma, ancak ibraz müddeti geçtikten sonra hüküm ifade eder.

Çekten cayılmamışsa, muhatap, ibraz müddetinin geçmesinden sonra dahi çeki ödeyebilir. Keşideci çekin kendisinin veya üçüncü bir kimsenin elinden rızası olmaksızın çıkmış olduğu iddiasında ise muhatabı çeki ödemekten menedebilir.”,

“Ödemeden İmtina”, “Hamilin Müracaat Hakları” başlıklı 720. maddesinde (6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 808. maddesi) ise; “Vaktinde ibraz edilmiş olan çekin ödenmemiş olduğu ve ödenmeden imtina keyfiyeti:

1. Resmi bir vesika ile (Protesto);

2. Muhatap tarafından, ibraz günü de gösterilmek suretiyle, çekin üzerine yazılmış olan tarihli bir beyanla;

3. Bir takas odasının, çek vaktinde teslim edildiği halde ödenmediğini tesbit eden tarihli bir beyanı ile; sabit bulunduğu takdirde hamil; cirantalar, keşideci ve diğer çek borçlularına karşı müracaat haklarını kullanabilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yargıtay Kararı – İcra Takibi Çek Tazminatı Ne Kadar, Nasıl İstenir 2026?

TAKİBİN İPTALİ İSTEMİ – ÖDEME YASAĞI KARARI NEDENİYLE MÜŞTEKİ BORÇLU TARAFINDAN KARŞILIĞI BULUNDURULAN ÇEK BEDELİNİN ÖDENMEMESİNDEN DOLAYI ÇEK TAZMİNATINDAN SORUMLU TUTULUNAMAYACAĞI – KARŞILIKSIZ ÇEK TAZMİNATI YÖNÜNDEN TAKİBİN İPTALİNİN İSABETLİ OLUŞU

ÖZET: Mahkemece, takipte talep edilen karşılıksız çek tazminatı yönünden takibin iptaline karar verilmesi doğru ise de; işlemiş faiz, komisyon, icra masrafları ve vekalet ücreti yönünden de takibin iptali yönünde hüküm tesisi isabetsizdir. (6102 S. K. m. 783)

YARGITAY KARARI: İcra Takibi Çek Tazminatı Ne Kadar, Nasıl İstenir 2026?

ŞİKAYET DAVASI – ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNDE GÖRÜLEN MENFİ TESPİT DAVASINDA ÇEKİN İBRAZI HALİNDE ÖDENMEMESİ YÖNÜNDE TEDBİR KARARI VERİLDİĞİ – TAKİP YAPILMAMASI YÖNÜNDE VERİLEN BİR TEDBİR KARARININ BULUNMADIĞI – İcra Takibi Çek Tazminatı Ne Kadar, Nasıl İstenir 2026?

ÖZET: Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen menfi tespit davasında da çekin ibrazı halinde ödenmemesi yönünde tedbir kararı verildiği, takip yapılmaması yönünde verilen bir tedbir kararının da bulunmadığı görülmüştür. Hal böyle olunca, mahkemece, şikayetin reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle, aksi şekilde hüküm tesisi isabetsizdir. Hükmün bozulması gerekmiştir.

Cevabı En Çok Merak Edilen Sorular (2025–2026)

1. Çek tazminatı nedir ve nasıl alınır?

2. Çek tazminatı için icra takibi nasıl başlatılır?

3. Karşılıksız çek tazminatı ne kadardır?

4. Çek tazminatı hangi hallerde talep edilir?

5. Çekte 10% tazminat nasıl hesaplanır?

6. Çek tazminatı için dava mı icra mı açılır?

7. Karşılıksız çek tazminatı şartları nelerdir?

8. Çekte banka sorumluluğu var mı? İcra Takibi Çek Tazminatı Ne Kadar, Nasıl İstenir 2026?

9. Çek için ödememe belgesi nasıl alınır?

10. Çek tazminatı zamanaşımı kaç yıldır?

11. Çek tazminatında faiz nasıl hesaplanır?

12. Çek tazminâtı kimlere karşı istenir? Keşideci – ciranta – avalist

13. Çek takibinde borçlu itiraz edebilir mi?

14. Kambiyo takibi ile çek tazminatı arasında fark var mı?

15. Çekte kötü niyet tazminatı nasıl talep edilir?

16. Çek tazminatı tahsil süresi ne kadar?

17. Çek karşılıksız çıkarsa tazminat kimden alınır?

18. Çek tazminatı ne zaman doğar?

19. Çek bedelinin ödenmemesi halinde hangi takip yapılır?

20. Çek tazminatı ile birlikte hangi masraflar istenebilir?

21. Çek tazminatı için protesto gerekli mi?

22. Cirantanın sorumluluğu tazminatı kapsar mı?

23. Bankanın sorumluluk tutarı nedir?

24. Çekte tahrifat varsa tazminat istenir mi?

25. Çek iptal davası açılırsa tazminat istenir mi?

26. Çek tazminatında hapis cezası var mı?

27. Dijital (e-çek) için tazminat talep edilebilir mi?

28. Çekin arkası yazıldıktan sonra tazminat zorunlu mu?

29. Çek tazminatında banka ödeme yükümlülüğü ne kadar?

30. Çek hesap sahibi şirketse sorumluluk nasıl olur?

31. Çekte avalistin tazminat sorumluluğu nedir?

32. Çek temlik edilirse tazminat hakkı kime geçer?

33. Çek tazminat talepleri arabuluculuk kapsamına girer mi?

34. Çek borçlusu yurtdışına çıkarsa tazminat tahsil edilir mi?

35. Çek tazminatı ile alacak davası arasında fark var mı?

36. Çek tazminatı hesaplama araçları güvenilir mi?

37. Çek tazminatında zorunlu unsurlar nelerdir?

38. Çek fotokopisi ile tazminat istenir mi?