Sözleşmenin Feshi İhbarnamesi Nedir, Nasıl Çekilir? (Noter Süreci ve Örneği)

Sözleşmenin Feshi İhbarnamesi Nedir, Nasıl Çekilir? (Noter Süreci ve Örneği) – Sözleşmenin feshi ihbarnamesi nedir?

Sözleşmenin feshi ihbarnamesi, taraflardan birinin devam eden sözleşmeyi sona erdirme iradesini karşı tarafa bildirdiği resmi veya yazılı bildirimdir. Uygulamada bu işlem çoğunlukla noter aracılığıyla gönderilen ihtarname veya ihbarname şeklinde yapılır. Fesih bildirimi, karşı tarafın kabulüne bağlı değildir. Yani sözleşmeyi feshetmek isteyen taraf, hukuka ve sözleşmeye uygun şekilde fesih iradesini karşı tarafa ulaştırdığında sonuç doğurur.

Fesih ihbarnamesi özellikle kira, bayilik, hizmet, danışmanlık, abonelik, iş görme, tedarik, distribütörlük ve ticari sözleşmelerde büyük önem taşır. Çünkü fesih bildirimi yanlış yapılırsa, taraf haklıyken haksız duruma düşebilir. Bu nedenle fesih iradesinin açık, gerekçenin doğru ve tebligat adresinin eksiksiz olması gerekir.

Kanun Maddeleri – Sözleşmenin Feshi İhbarnamesi Nedir, Nasıl Çekilir? (Noter Süreci ve Örneği)

Kanun Maddesi	Konu	Kısa Açıklama	Uygulamadaki Önemi
TTK m.18/3	Tacirler arasında fesih ve ihtar usulü	Tacirler arasında temerrüt, fesih ve sözleşmeden dönmeye ilişkin bildirimler; noter, taahhütlü mektup, telgraf veya güvenli elektronik imza ile KEP üzerinden yapılır.	Ticari sözleşmelerde fesih bildiriminin geçerli ve ispat edilebilir olması için en güvenli yöntemleri belirler.
Noterlik Kanunu m.106	İhtarname ve ihbarnamenin zorunlu unsurları	İhtarnamede tarafların adı, adresi, konu, imza, tebliğ şerhi, noter mühür ve tarihi bulunmalıdır.	Noterden gönderilen fesih ihbarnamesinin geçerli olması ve delil niteliği kazanması için temel şekil şartını oluşturur.
TBK m.126	Sürekli edimli sözleşmelerde fesih ve temerrüt	Sürekli borç ilişkilerinde borçlu temerrüde düşerse alacaklı fesih hakkını kullanabilir ve uğradığı zararı talep edebilir.	Hizmet, kira, abonelik, danışmanlık gibi sürekli sözleşmelerde fesih ve tazminat taleplerinin hukuki dayanağıdır.
İş Kanunu m.19	İş sözleşmesinde fesih usulü	İşveren feshi yazılı yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin şekilde belirtmek zorundadır.	İş hukukunda fesih ihbarnamesinin geçerliliği için özel ve zorunlu şekil şartı getirir.
Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği m.23	Abonelik sözleşmelerinde fesih	Tüketici, fesih bildirimini yazılı veya kalıcı veri saklayıcısı ile yapabilir; fesih zorlaştırılamaz.	Tüketici sözleşmelerinde fesih hakkının kolay kullanılmasını sağlar ve şirketlerin zorlaştırıcı uygulamalarını engeller.
TBK m.125 (bağlantılı)	Temerrütte seçimlik haklar	Borçlu temerrüde düşerse alacaklı ifa, tazminat veya sözleşmeden dönme haklarını kullanabilir.	Fesih ihbarnamesi sonrası açılacak alacak ve tazminat davalarının temel dayanaklarından biridir.

Fesih bildirimi karşı tarafa ulaşmadan sonuç doğurur mu?

Hayır. Fesih bildirimi, varması gerekli tek taraflı bir irade beyanıdır. Bu nedenle yalnızca hazırlanması veya notere verilmesi yeterli değildir. Bildirimin karşı tarafın hâkimiyet alanına ulaşması gerekir. Uygulamada bu an, noter tebliğ evrakındaki tebliğ tarihiyle belirlenir.

Bu ayrım çok önemlidir. Çünkü birçok sözleşmede fesih tarihi, cezai şart, ödeme yükümlülüğü, teslim tarihi veya tahliye süreci bildirimin ulaştığı tarihe göre hesaplanır. Bu nedenle noter ihtarnamesinin yalnızca çekilmesi değil, tebliğ edilip edilmediğinin de takip edilmesi gerekir.

Noterden fesih ihbarnamesi çekmek zorunlu mudur?

Her sözleşmede noter zorunlu değildir. Ancak noter aracılığıyla fesih bildirimi yapmak, ispat açısından en güçlü yöntemlerden biridir. Özellikle tacirler arasındaki ticari ilişkilerde, sözleşmenin feshi, temerrüt ihtarı veya sözleşmeden dönme gibi bildirimlerin noter, taahhütlü mektup, telgraf veya güvenli elektronik imza ile kayıtlı elektronik posta üzerinden yapılması önem taşır.

Sözleşmenin kendisinde “fesih bildirimi noter aracılığıyla yapılır” şeklinde bir hüküm varsa, artık bu şekle uyulması gerekir. Aksi halde karşı taraf, fesih bildiriminin usule aykırı olduğunu ileri sürebilir. Bu nedenle ilk yapılması gereken işlem, sözleşmedeki fesih maddesinin dikkatle incelenmesidir.

Fesih ihbarnamesi hangi durumlarda çekilir?

Fesih ihbarnamesi iki temel durumda kullanılır. Birincisi olağan fesih, yani sözleşmede belirlenen bildirim süresine uyularak sözleşmenin sona erdirilmesidir. Örneğin sözleşmede “taraflardan her biri 30 gün önceden yazılı bildirimle sözleşmeyi feshedebilir” hükmü varsa, bu süreye uygun şekilde fesih ihbarnamesi çekilebilir.

İkincisi haklı nedenle fesih halidir. Karşı tarafın ödeme yapmaması, edimini yerine getirmemesi, sözleşmeye aykırı davranması, güven ilişkisini bozması veya sözleşmenin devamını çekilmez hale getirmesi halinde haklı nedenle fesih gündeme gelir. Haklı nedenle fesihte, olayın özelliklerine göre karşı tarafa süre verilmesi gerekebilir. Bazı ağır ihlallerde ise derhal fesih mümkün olabilir.

Haklı nedenle fesihte ihtarname nasıl yazılmalıdır?

Haklı nedenle fesih ihbarnamesinde en kritik nokta, olayların somut ve tarihli şekilde anlatılmasıdır. Sadece “sözleşmeye aykırı davrandınız” demek yeterli değildir. Hangi sözleşmenin hangi maddesinin ihlal edildiği, ihlalin ne zaman gerçekleştiği, daha önce uyarı yapılıp yapılmadığı ve bu nedenle sözleşmenin hangi tarihten itibaren feshedildiği açıkça yazılmalıdır.

Eğer ödeme yapılmadığı için fesih çekiliyorsa, ödenmeyen faturalar, vade tarihleri, toplam borç miktarı ve verilen süre belirtilmelidir. Eğer hizmet eksikliği veya teslim sorunu nedeniyle fesih yapılıyorsa, eksik kalan işler, teslim edilmeyen belgeler veya sözleşmeye aykırı davranışlar somutlaştırılmalıdır.

Noter süreci nasıl işler?

Noter süreci, fesih metninin hazırlanmasıyla başlar. İhtarname metni tarafça hazırlanıp notere götürülebilir veya noterde yazdırılabilir. Metinde gönderenin adı, unvanı, adresi, muhatabın adı, unvanı, açık adresi, feshedilen sözleşmenin tarihi ve konusu mutlaka yer almalıdır.

Noter, metni düzenledikten sonra tebliğ için ilgili adrese gönderir. Tebligatın ulaşıp ulaşmadığı noter tebliğ şerhiyle takip edilir. Fesih bildiriminin hukuki sonuç doğurduğu tarih açısından bu tebliğ şerhi çok önemlidir. Bu nedenle işlem tamamlandıktan sonra noter evrakı, tebliğ mazbatası ve varsa iade şerhi mutlaka saklanmalıdır.

Fesih ihbarnamesinde hangi bilgiler bulunmalıdır?

Fesih ihbarnamesinde önce taraf bilgileri ve adresler doğru yazılmalıdır. Ardından feshedilecek sözleşmenin tarihi, konusu ve taraflar arasındaki ilişki açıklanmalıdır. Daha sonra fesih sebebi net şekilde ortaya konulmalı, fesih tarihi belirtilmeli ve varsa alacak, iade, teslim, fatura, cari hesap veya tazminat talepleri yazılmalıdır.

Metnin sonunda “her türlü dava, icra, tazminat ve sair talep haklarımız saklıdır” şeklinde ihtirazi kayıt konulması önemlidir. Bu ifade, fesih bildiriminin ileride doğabilecek taleplerden feragat anlamına gelmediğini gösterir.

Fesih tarihi nasıl belirlenir?

Fesih tarihi, sözleşmenin türüne ve fesih sebebine göre değişir. Olağan fesihte genellikle sözleşmede belirlenen bildirim süresi sonunda sözleşme sona erer. Örneğin 30 gün önceden fesih bildirimi şartı varsa, ihbarnamenin tebliğinden 30 gün sonra sözleşme sona ermiş kabul edilir.

Haklı nedenle fesihte ise fesih, çoğu zaman bildirimin karşı tarafa ulaşmasıyla hüküm doğurur. Ancak bazı durumlarda önce karşı tarafa süre verilmesi gerekir. Bu nedenle fesih tarihinin metinde açıkça yazılması ve sözleşme hükümleriyle uyumlu olması gerekir.

Fesih ihbarnamesi çekildikten sonra ne olur?

Fesih ihbarnamesi karşı tarafa ulaştıktan sonra sözleşmenin sona erme süreci başlar veya tamamlanır. Tarafların karşılıklı edimleri, teslim yükümlülükleri, ödeme borçları, iade edilecek belgeler, kullanılmayacak markalar, gizlilik yükümlülükleri ve varsa cezai şartlar gündeme gelir.

Fesih sonrasında uyuşmazlık devam ederse icra takibi, alacak davası, tazminat davası, menfi tespit davası veya sözleşmeye aykırılıktan doğan diğer dava yolları gündeme gelebilir. Bu nedenle fesih ihbarnamesi yalnızca bir bildirim değil, ileride açılacak davanın temel delillerinden biridir.

Yanlış fesih bildirimi ne gibi riskler doğurur?

Yanlış fesih bildirimi ciddi sonuçlar doğurabilir. Eğer sözleşmede öngörülen bildirim süresine uyulmazsa karşı taraf erken fesih tazminatı veya cezai şart talep edebilir. Haklı neden olmadığı halde derhal fesih yapılırsa, fesheden taraf haksız fesih sorumluluğuyla karşılaşabilir.

Ayrıca yanlış adrese gönderilen ihbarname geçerli tebliğ sonucu doğurmayabilir. Fesih iradesi belirsiz yazılmışsa, karşı taraf bunun sadece uyarı niteliğinde olduğunu ileri sürebilir. Bu nedenle fesih metni kısa ama net, gerekçeli ve ispatlanabilir olmalıdır.

İş sözleşmelerinde fesih ihbarnamesi farklı mıdır?

Evet. İş sözleşmelerinde fesih usulü özel kurallara tabidir. İşveren tarafından yapılacak fesihlerde bildirimin yazılı olması ve fesih sebebinin açık ve kesin şekilde belirtilmesi gerekir. İşçinin savunmasının alınması gereken hallerde bu usule de uyulmalıdır.

Bu nedenle iş sözleşmelerinde kullanılan fesih ihbarnamesi, ticari sözleşme fesih ihbarnamesinden farklı hazırlanmalıdır. İş hukukunda eksik veya yanlış fesih, işe iade davası, kıdem ve ihbar tazminatı, kötü niyet tazminatı veya işe başlatmama tazminatı gibi ciddi sonuçlar doğurabilir.

Abonelik sözleşmelerinde fesih nasıl yapılır?

Abonelik sözleşmelerinde tüketicinin fesih hakkını kullanması kolaylaştırılmıştır. Fesih bildirimi yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısıyla yapılabilir. Satıcı veya sağlayıcı, tüketicinin sözleşmeyi feshetmesini zorlaştıran yöntemler belirleyemez.

Bununla birlikte, ticari abonelikler veya kurumsal sözleşmelerde sözleşme hükümleri ayrıca incelenmelidir. Çünkü bazı aboneliklerde taahhüt süresi, cayma bedeli veya erken fesih bedeli düzenlenmiş olabilir.

Fesih ihbarnamesi örnek mantığı nasıl kurulmalıdır?

Fesih ihbarnamesi hazırlanırken önce sözleşme tanıtılmalı, sonra fesih sebebi açıklanmalı, ardından fesih sonucu bildirilmelidir. Metin, ileride mahkeme tarafından okunduğunda fesih iradesini tartışmasız gösterecek kadar açık olmalıdır.

Örneğin ödeme yapılmayan bir danışmanlık sözleşmesinde metin şu mantıkla kurulabilir: taraflar arasında belirli tarihli sözleşme bulunduğu, hizmetin yerine getirildiği, faturaların kesildiği, buna rağmen ödeme yapılmadığı, bu durumun sözleşmeye aykırılık oluşturduğu, ödeme için verilen sürede sonuç alınamadığı ve sözleşmenin tebliğ tarihinden itibaren feshedildiği bildirilir.

Avukat ve Danışmanlık: Sözleşmenin Feshi İhbarnamesi Nedir, Nasıl Çekilir? (Noter Süreci ve Örneği)

Fesih ihbarnamesi güçlü bir hukuki delildir. Sözleşmenin feshi ihbarnamesi, yalnızca karşı tarafa gönderilen bir yazı değildir. Doğru hazırlandığında sözleşmeyi sona erdiren, temerrüdü ispatlayan, tazminat ve alacak taleplerine dayanak oluşturan güçlü bir hukuki belgedir. Ancak yanlış hazırlandığında haklı tarafı haksız duruma düşürebilir.

Bu nedenle fesih ihbarnamesi hazırlanırken sözleşmenin türü, fesih sebebi, bildirim süresi, tebligat adresi, özel kanun hükümleri ve delil durumu birlikte değerlendirilmelidir. Noter aracılığıyla yapılan fesih bildirimi ise ispat açısından en güvenli yollardan biridir.

Sıkça Sorulan Sorular – Sözleşmenin Feshi İhbarnamesi Nedir, Nasıl Çekilir? (Noter Süreci ve Örneği)

Sözleşmenin feshi ihbarnamesi nedir?

Sözleşmenin feshi ihbarnamesi, taraflardan birinin sözleşmeyi sona erdirme iradesini karşı tarafa bildirdiği yazılı beyandır. Bu bildirim tek taraflıdır ve karşı tarafın kabulüne ihtiyaç duymaz. Ancak sonuç doğurması için muhataba ulaşması gerekir.

Fesih ihbarnamesi mutlaka noterden mi çekilmelidir?

Her sözleşmede noter zorunlu değildir. Ancak noter ihtarnamesi, ispat gücü yüksek olduğu için özellikle ticari sözleşmelerde tercih edilir. Sözleşmede noter şartı varsa bu şekle uyulması gerekir.

Fesih bildirimi ne zaman geçerli olur?

Fesih bildirimi, kural olarak karşı tarafa ulaştığında geçerli olur. Bu nedenle noter tebliğ tarihi önemlidir. Bildirim süresi varsa, fesih sonucu bu sürenin bitiminde doğabilir.

Haklı nedenle fesihte süre vermek gerekir mi?

Bazı sözleşme ihlallerinde karşı tarafa süre verilmesi gerekir. Ancak ağır ihlal, güven ilişkisinin tamamen bozulması veya sözleşmenin devamının beklenemeyeceği durumlarda derhal fesih mümkün olabilir. Somut olayın niteliği önemlidir.

Yanlış adrese gönderilen fesih ihbarnamesi geçerli midir?

Yanlış adrese gönderilen ve muhataba ulaşmayan ihbarname, fesih sonucunu doğurmayabilir. Bu nedenle sözleşmedeki tebligat adresi, ticaret sicili adresi ve güncel adres mutlaka kontrol edilmelidir.

Fesih ihbarnamesinden sonra dava açılabilir mi?

Evet. Fesih ihbarnamesinden sonra alacak, tazminat, cezai şart, iade, teslim veya sözleşmeye aykırılığa dayalı dava ve icra yollarına başvurulabilir. Hatta doğru hazırlanmış ihbarname, bu davalarda önemli delil niteliği taşır.