İşçi Alacakları Belirsiz Alacak Davası

İşçi Alacakları Belirsiz Alacak Davası Nedir? Nasıl Açılır? İşçi ile işveren arasındaki en sık uyuşmazlıklardan biri, ödenmeyen işçilik alacaklarıdır. Fazla mesai, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti veya maaş farkı gibi kalemler, işçinin temel hakları arasında yer alır. Ancak çoğu zaman bu alacakların miktarı işçi tarafından tam olarak bilinmediğinden, belirsiz alacak davası açılması gerekir.

Bu yazıda, işçi alacakları belirsiz alacak davasının ne olduğu, hangi durumlarda açılabileceği, dava şartları yer almıştır.

Belirsiz Alacak Davası Nedir?

Belirsiz alacak davası, işçinin alacağının miktarını tam olarak bilemediği veya net hesap yapamadığı durumlarda açılabilen özel bir dava türüdür.

Örneğin bir işçi, 5 yıl boyunca aynı işyerinde çalışmış ancak fazla mesai ücretlerini almamışsa, tam olarak kaç saat fazla çalıştığını, hangi günlerde çalıştığını veya bordrolarda ne kadar ücret ödendiğini bilmeyebilir. Bu durumda, dava dilekçesinde alacak miktarı yaklaşık olarak belirtilir; kesin miktar ise bilirkişi raporu ile belirlenir. Türk Hukukunda bu dava türü, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 107. maddesi kapsamında düzenlenmiştir.

Hangi İşçilik Alacakları Belirsiz Alacak Davasına Konu Olabilir?

Yargıtay içtihatlarına göre aşağıdaki alacak kalemleri belirsiz alacak davası konusu yapılabilir:

Kıdem tazminatı, İhbar tazminatı, Fazla mesai ücreti, Hafta tatili ücreti, Ulusal bayram ve genel tatil ücretleri, Yıllık izin ücreti, Ücret farkları (eksik maaş ödemeleri), Prim, ikramiye veya komisyon ödemeleri olabilir.

Ancak net ve bordroda sabit ücret olarak belirlenmiş ödemeler (örneğin sabit maaşın son ayki tutarı) için genellikle belirsiz alacak davası değil, kısmi dava açılması uygun olur.

Belirsiz Alacak Davasının Şartları Nedir?

Bir işçinin belirsiz alacak davası açabilmesi için şu koşulların bulunması gerekir: Alacak miktarının kesin olarak bilinmemesi, İşçinin elinde, alacağın tam miktarını gösteren belge bulunmamalıdır.

Alacağın varlığı konusunda haklı bir şüphe olmaması, Alacağın varlığı sabit, ancak miktarı belirsiz olmalıdır. Yani “alacağım var mı yok mu?” tartışması değil, “ne kadar alacağım var?” sorusu bulunmalıdır.

Bilirkişi incelemesi veya işyeri kayıtlarının gerekli olması, Miktarın belirlenmesi, teknik hesaplama veya işyeri kayıtlarının incelenmesine bağlı olmalıdır.

İşçi Alacakları Belirsiz Alacak Davası Nasıl Açılır?

1. Arabuluculuk Başvurusu: İşçilik alacakları davası açmadan önce, zorunlu arabuluculuk süreci işletilmelidir. İşçi, bulunduğu şehirdeki Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Bürosu’na başvurarak arabulucu ataması talep eder.

Taraflar anlaşamazsa arabulucu “son tutanak” düzenler ve dava açma hakkı doğar.

2. Dava Dilekçesi Hazırlığı: Dilekçede, işçinin adı, soyadı, T.C. kimlik numarası, işyerinin adı ve adresi, çalışma süresi, ücret bilgileri ve talep edilen alacak kalemleri açıkça yazılmalıdır.

Örneğin: “Davacı, 2017-2024 yılları arasında davalı işverenin Ankara’daki işyerinde çalışmış olup, fazla mesai ücretleri ödenmemiştir. Alacak miktarı bilirkişi incelemesi sonucunda belirlenecektir.”

3. Yetkili Mahkeme: İşçi alacakları davalarında iş mahkemeleri görevlidir. Dava, işyerinin bulunduğu yer veya işçinin fiilen çalıştığı yer mahkemesinde açılabilir.

4. Delillerin Sunulması: İşçinin iddialarını ispatlamak için; Maaş bordroları, Tanık beyanları, SGK hizmet dökümü, İş sözleşmesi,

İşçi Alacakları Belirsiz Alacak Davası Nedir?

Alacağın hangi hallerde belirsiz, hangi hallerde belirli ya da belirlenebilir olduğu konusunda net bir sınıflandırma yapılması mümkün olmayıp, her bir davaya konu alacak bakımından somut olayın özelliklerinin nazara alınarak sonuca gidilmesi gerekmektedir. 6100 sayılı Kanun’un 107/2. maddesinde, problemin çözümünde yol gösterici mahiyette ölçütlere yer verilmiştir.

Anılan madde fıkrasında, karşı tarafın verdiği bilgi ya da tahkîkat sonucu alacağın miktarı ya da dşayetinin tam ve net olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacının, iddianın genişletilmesi yasağına tâbi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu isteğini artırabileceği hüküm altına alınmış, madde gerekçesinde de “karşı tarafın verdiği bilgiler ve sunmuş olduğu delillerle veya delillerin incelenmesi ve tahkîkat prosedürleri sonucu (örneği bilirkişi veya keşif incelemesi sonucu)” belirlenebilme hali açıklanmıştır.