Akıl Zayıflığı Nedeniyle Vasi Tayini Nasıl Olur? (Dilekçesi – Masraf – Süresi) 

Akıl Zayıflığı Nedeniyle Vasi Tayini Nasıl Olur? (Dilekçesi – Masraf – Süresi) Bir yakınınızın yaşlılık, demans, Alzheimer veya zihinsel yetilerdeki gerileme nedeniyle artık kendi kararlarını sağlıklı bir şekilde veremediğini fark ettiğinizde, hissettiğiniz duygu genellikle çaresizlik olur. Ancak hukuk, tam da bu noktada devreye girerek “Vesayet” mekanizmasıyla hem o kişiyi hem de ailesini koruma altına alır. 2026 yılı güncel yargı pratiklerinde akıl zayıflığı nedeniyle vasi tayini, sadece bir imza yetkisi devri değil, sevdiklerinizin geleceğini güvence altına alan bir hukuk kalkanıdır.

Akıl Zayıflığı Nedeniyle Vasi Tayini Nasıl Olur? 2026 Rehberi

Türk Medeni Kanunu’nun 405. maddesi uyarınca; akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle işlerini göremeyen veya korunması için sürekli yardıma muhtaç olan her ergin kişi kısıtlanır ve kendisine bir vasi atanır. Bu süreç, kişinin mülkiyet haklarını korumak, banka işlemlerini yönetmek ve tıbbi kararlarını yasal bir zemine oturtmak için zorunludur.

Akıl Zayıflığı Nedeniyle Vasi Tayini Süreç Tablosu (Tüm Süreç)

Aşağıdaki tablo, davanın açılmasından kararın kesinleşmesine kadar olan tüm yasal aşamaları özetlemektedir:

Süreç Aşaması	Yapılacak İşlem & Gereklilikler	Kritik Detay / Ankara Uzmanlık
1. Başvuru (Dilekçe)	Kısıtlanacak kişinin yerleşim yerindeki Sulh Hukuk Mahkemesi’ne başvurulur.	Ankara Sıhhiye veya Batı (Sincan) adliyeleri yetkilidir.
2. Sağlık Kurulu Sevk	Mahkeme, kişiyi tam teşekküllü bir devlet hastanesine “Heyet Raporu” için sevk eder.	Ankara Şehir Hastanesi veya Etlik Şehir Hastanesi en sık sevk edilen merkezlerdir.
3. Zabıta Araştırması	Vasi adayının güvenilirliği ve kısıtlı ile bağı kolluk kuvvetlerince incelenir.	Adayın sabıka kaydı ve haysiyetsiz yaşam sürüp sürmediği denetlenir.
4. Hakim Tarafından Dinlenme	Hakim, eğer tıbbi bir engel yoksa, kısıtlanacak kişiyi bizzat dinlemek isteyebilir.	Bu aşama, kişinin iradesinin sakatlanıp sakatlanmadığını anlamak içindir.
5. Vasi Atama Kararı	Sağlık raporu “vesayet uygundur” derse, uygun bir vasi atanır.	Genellikle eş, çocuklar veya kardeşler öncelikli tercih edilir.
6. Defter Tutma ve İlan	Vasi, 15 gün içinde kısıtlının tüm mal varlığını listeler ve mahkemeye sunar.	UYAP üzerinden banka, tapu ve araç kayıtları şeffafça dökülür.
7. Denetim ve Raporlama	Vasi, her yıl sonunda mahkemeye hesap raporu (defter) sunmakla yükümlüdür.	Harcamaların faturalandırılması ve kısıtlının yararına olması şarttır.

Süreç AşamasıYapılacak İşlem & GerekliliklerKritik Detay / Ankara Uzmanlık

Akıl Zayıflığı Nedeniyle Vasi Tayini Dilekçesinde Neler Olmalı?

Vasi tayini dilekçesi sıradan bir başvuru değildir. Mahkemeyi, kişinin “akıl zayıflığı” nedeniyle ciddi bir hak kaybına uğrayabileceğine ikna etmeniz gerekir.

Somut Olaylar: Kişinin para hesabını yapamadığı, dolandırıcılık mağduru olma riski taşıdığı veya günlük bakımını ihmal ettiği somut örneklerle anlatılmalıdır.

Vasi Adayı Önerisi: Mahkemeye, vasilik görevini en iyi kimin yapabileceği (Örn: Bakımını üstlenen evladı) belirtilmelidir.

Acil Tedbir Talebi: Eğer kısıtlanacak kişinin mal varlığını elden çıkarma (Örn: Evini satma, birine bağışlama) riski varsa, dilekçede mutlaka “İhtiyati Tedbir” istenerek tapu kayıtlarına şerh konulmalıdır.

Vasi Tayini Davası Masrafları ve Süresi Ne Kadar? (2026)

2026 yılı yargı harçları kapsamında vesayet davaları kamu düzenini ilgilendirdiği için karar harcından muaftır. Ancak;

Gider Avansı: Tebligatlar ve dosya masrafları için bir miktar gider avansı yatırılır.

Hastanede Heyet Raporu Ücreti: Mahkemenin sevk ettiği hastanede “Sağlık Kurulu Raporu” için belirli bir ücret ödenir (Engelli raporu olanlarda indirim uygulanabilir).

Süre: Ankara’daki hastane randevu yoğunluğu ve bilirkişi süreçleri göz önüne alındığında, bir vasi tayini davası ortalama 3 ay ile 6 ay arasında sonuçlanmaktadır.

Ankara’da Vasi Tayini Sürecinde Nelere Dikkat Edilmeli?

Ankara Sıhhiye Adliyesi’ndeki Sulh Hukuk Mahkemeleri, özellikle Ankara Şehir Hastanesi ve Etlik Şehir Hastanesi’nden gelen ‘nörokognitif test’ sonuçlarını çok detaylı inceler. Eğer kısıtlanacak kişi hastaneye gidemeyecek kadar hastaysa, mahkemeden ‘Evde veya Hastanede İnceleme’ talebinde bulunulması süreci hızlandırır.

Ankara yerelindeki bir diğer püf nokta ise; vasi adayının Ankara dışında ikamet etmesi durumunda mahkemenin ‘denetim zorluğu’ gerekçesiyle çekimser kalabilmesidir. Bu engeli aşmak için profesyonel bir savunma kurgulanmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular (FAQ) – İlkay Hukuk Bürosu

1. Vasi, kısıtlının emekli maaşını kendi hesabına aktarabilir mi?

Hayır. Kısıtlının maaşı onun adına açılan bir “vesayet hesabına” yatar. Vasi, sadece kısıtlının zorunlu ihtiyaçları (bakıcı, ilaç, kira vb.) için mahkemenin belirlediği limitler dahilinde para çekebilir. Tüm harcamalar yıl sonunda mahkemeye fatura ile raporlanmalıdır.

2. Akıl zayıflığı olan kişi vasi tayinine itiraz edebilir mi?

Evet. Kısıtlanmak istenen kişi, akli melekelerinin yerinde olduğunu iddia ederek rapora ve karara itiraz edebilir. Bu durumda mahkeme, gerekirse üst kurullardan (Adli Tıp Kurumu gibi) yeni bir rapor isteyebilir.

3. Vasi tayin edilen kişi kısıtlının evini satabilir mi?

Vasi, mahkemeden “Ek Yetki” almadan taşınmaz satışı, araç satışı veya reddi miras yapamaz. Mahkeme, bu satışın kısıtlının menfaatine (Örn: Tedavi giderlerinin karşılanması) olup olmadığını denetler ve ancak o zaman izin verir.

4. Vesayet davasında avukat tutmak zorunlu mudur?

Kanunen zorunlu değildir ancak sürecin teknik olması (sağlık raporu takibi, ek yetki talepleri, defter tutma yükümlülüğü) ve sürelerin kaçırılması durumunda davanın reddedilme riski nedeniyle, Ankara’da vesayet hukukunda uzman bir avukat ile çalışmak hak kaybını önler.

5. Vasi, görevini kötüye kullanırsa ne olur?

Vasi, kısıtlının mal varlığına zarar verirse mahkeme tarafından görevden alınır ve hakkında tazminat davası açılır. Ayrıca “Güveni Kötüye Kullanma” suçu kapsamında ceza davası süreci de işletilebilir.

6. Vasilik süresi ne zaman biter?

Vasilik kararı genellikle 2 yıl için verilir. Süre bitiminde vasi, göreve devam etmek istediğini beyan ederse ve şartlar değişmemişse hakim süreyi 2’şer yıl uzatabilir. Kişi iyileşirse (akıl zayıflığı ortadan kalkarsa) yeni bir sağlık raporuyla kısıtlılık kararı kaldırılabilir.

Hukuki Danışmanlık: Sevdiklerinizin akli dengesindeki gerileme, kötü niyetli kişiler tarafından istismar edilmelerine yol açabilir. Vasi tayini süreci, onları koruma altına almanın en medeni ve yasal yoludur. Süreci başlatmak için gerekli olan dilekçe örneği ve Ankara’daki hastane sevk işlemleri için avukat desteği alınmalıdır.

İLKAY HUKUK BÜROSU ANKARA – İLETİŞİM

Adres:  Eti Mah. Strazburg Cd. No:10/9-10-12, 06101 Sıhhıye Çankaya/Ankara

📞 Telefon – Watsapp: +90 05452292505

🌐 Web: www.ilkayhukukburosu.com